زمان حال

در گرامر زبان هلندی، فقط یک نوع زمان حال برای افعال وجود دارد. برای ساختن اشکال مختلف فعل در زمان حال ابتدا بن فعل (stam) با حذف en از مصدر به دست می‌آید. مثلا برای مصدر werken، بن فعل werk است. طبق جدول زیر می‌توان اشکال مختلف افعال با قاعده را ساخت.

werkenkijken
ik werkstamik kijk
jij werkt, u werkt, werkt ustam+tjij kijkt, u kijkt, kijkt u
werk jijstamkijk jij
hij, zij, het werktstam+thij, zij, het kijkt
wij, jullie, zij werkeninfinitiefwij, jullie, zij kijken

افعال با قاعده

  • در اول شخص مفرد (ik) فعل به صورت stam می‌آید.
  • در دوم شخص مفرد (jij)، فعل در حالت خبری stam + t می‌باشد. اما در صورتیکه فعل قبل از فاعل باشد (مثلا در شکل سوالی) فقط stam می‌آید.
  • در دوم شخص محترمانه (u) فعل به شکل stam + t می‌آید.
  • در سوم شخص مفرد، فعل همیشه به شکل stam + t می‌باشد.
  • در تمام حالات جمع، از شکل مصدری فعل استفاده می‌شود.
در بعضی افعال در هنگام اضافه شدن en ممکن است حرف آخر stam تکرار شود، مانند stellen و یا staan. این مساله در اصل قاعده فوق تغییری ایجاد نمی‌کند و تنها روی املای افعال تاثیر می‌گذارد زیرا املای افعال نیز از قانون کلی تلفظ و املا در زبان هلندی پیروی می‌کند. بعلاوه اگر حرف آخر بن فعل t باشد در اشکال دوم و سوم شخص حرف t تکرار نخواهد شد، مانند فعل zitten.


staanzittenstellen
ik staik zitik stel
jij staat, u staat, staat ujij zit, u zit, zit ujij stelt, u stelt, stelt u
sta jijzit jijstel jij
hij, zij, het staathij, zij, het zithij, zij, het stelt
wij, jullie, zij staanwij, jullie, zij zittenwij, jullie, zij stellen

بار معنایی زمان حال

زمان حال در زبان هلندی از نظر معنایی هم حال ساده و هم حال استمراری در زبان فارسی (یا انگلیسی) را پوشش می‌دهد. یعنی هم برای بیان واقعیت‌های روزمره و هم برای کاری که هم اکنون مشغول آن هستیم.
  • De zon komt altijd in het oosten op. خورشید همیشه از شرق طلوع می‌کند. 
  • Hij slaapt. اون الان خواب است.
  • Hij slaapt elke nacht. او هر شب می‌خوابد - هرچند ممکن است الان روز باشد و او بیدار باشد.

در عین حال از ترکیبات مختلفی می‌توان استفاده کرد برای تاکید بر اینکه عملی هم اکنون در حال انجام است (حال استمراری). چند نمونه از این ترکیبات به این قرار است:

افعال بی قاعده

در افعال بی قاعده اکثرا نحوه ساختن stam از قاعده کلی پیروی نمی‌کند اما بقیه شرایط تقریبا مشابه قانون کلی است. هر چند در چند نمونه مانند zijn، kunnen، mogen حتی بن فعل در اشکال مختلف یکسان نیست اما باز هم می‌توان از جدول ۵ سطری مشابهی استفاده کرد. بالاخص که در اشکال جمع همچنان شکل مصدری به کار می‌رود.



kunnen
zijn
mogen
ik kan
ik ben
ik mag
jij kunt, u kunt, kunt u
jij bent, u bent, bent u
jij mag, u mag, mag u
kun/kan jij
ben jij
mag jij
hij, zij, het kan
hij, zij, het is
hij, zij, het mag
wij, jullie, zij kunnen
wij, jullie, zij zijn
wij, jullie, zij mogen




Reacties